Project Description

’t ZandĀ 29

Zaterdag 10-17 uur / zondag 12-16 uur

De Sint-Franciscus Xaveriuskerk uit 1816-1817 is een van de eerste neoclassicistische kerken in Nederland. De buitenzijde heeft verschillende kenmerken van een Griekse tempel, zoals pilasters met Ionische kapitelen, bloemguirlandes en het driehoekige fronton. Ook binnen zijn Griekse stijlelementen herkenbaar: de zuilen met Ionische kapitelen, het tongewelf van het middenschip en de vlakke plafonds van zijbeuken. De Xaverius wordt wel de eerste Waterstaatskerk genoemd zonder een echte Waterstaatskerk te zijn, want pas vanaf 1824 mochten kerken alleen gebouwd worden met goedkeuring van de ingenieurs van Waterstaat. Het ontwerp is van architect F. Wittenberg uit Zutphen, het orgel van G.T. Batz dateert uit 1819. De kerk is de opvolger van een laat-17e-eeuwse katholieke schuilkerk achter de Sint-Aegtenkapel en huisvest daarmee de oudste katholieke geloofsgemeenschap in de Amersfoortse binnenstad.